موزه های آستان قدس

موزه های آستان قدس:

شامل 4 بخش متفاوت شامل موزه مرکزی، موزه فرش، موزه قران و موزه حمام مهدی قلی بیک می باشد.

موزه مرکزی شامل:

1- گنجینه حرم رضوی:

آثار در معرض نمایش در این موزه شامل آثار تاریخی متعلق و مربوط به حرم مطهر بوده که طی 10 قرن در آن نصب بوده و یا مستقیماً وقف گردیده است. مهمترین آثار موجود عبارتند از: ضریح فولادی جوهر دار مربوط به دوره صفوی، ضریح طلا و نقره مربوط به دوران پهلوی، کتیبه های طلای مشبک وقفی شاه طهماسب صفوی، کتیبه های طلای قلمزنی شاه عباس صفوی، کتیبه های سنگی تاریخی، در های چوبی منبت و معرق کاری شده، تجهیزات روشنایی از دوره سلجوقیان تا عصر حاضر، قفل های مربوط به در های حرم، آیینه ها، محراب ها و کاشیها بکار رفته در قسمت های مختلف حرم.

2- تمبر و اسکناس:

گنجینه تمبر و اسکناس در سال 1369 خورشیدی افتتاح و هم اکنون غنی ترین گنجینه تمبر و اسکناس در کشور محسوب می شود. در این گنجینه حدود 3000 قطعه تمبر و اقلام پستی مربوط به ایران و سایر کشورهای خارجی و همچنین حدود 500 قطعه اسکناس مربوط به کشورهای مختلف در معرض دید علاقمندان می باشد.

3- نجوم و ساعت:

این گنجینه نیز در سال 1378 افتتاح و آثار در معرض نمایش در آن نیز عمدتاً توسط سید جلال الدین تهرانی اهداء گردیده است. تجیزات موجود شامل اسطرلاب های تخت، حلقوی، کره ای، تلسکوپ های انعکاسی و شکستی، انواع کره های جغرافیایی و آسمانی و سایر ابزارهای اندازه گیری، ساعت های مختلف می باشد.

4- سلاح های سرد و گرم:

در این بخش نیز تجهیزات رزمی نظیر زره فولادی، سپر، شمشیرهای جواهر نشان، تپانچه و سایر ادوات نظامی کهن در معرض دید می باشد.

5- ظروف:

گنجینه ظروف نیز در سال 1378 افتتاح و در آن منتخبی از ظروف سفالی، سلادن، انواع ظروف چینی قدیمی موجود می باشد.

6- هنرهای تجسمی:

این گنجینه بینظیر نیز در سال 1378 و با منتخبی از آثار هنرمندان ایرانی و خارجی در معرض دید علاقمندان قرار گرفته است. مهمترین آثار ایرانی موجود شامل تابلوهای استاد کمال الملک و معراج مربوط به دوره زندیه می باشد.

7- صدف و حلزون های دریایی:

یکی از بخش های دیدنی و مورد توجه علاقمندان، گنجینه منحصر به فرد صدف و حلزونهای دریایی است که توسط محمد سعید فؤاد وهبه، اهل کشور سوریه از سواحل آسیا و اروپا جمع آوری و به آستان قدس اهداء و متعاقبا صدف ها و موجودات دریایی از ایران نیز به آن افزوده شده است.

8- سکه و مدال:

این گنجینه در سال 1392 با نمایش منتخبی از مدال های قهرمانان رشته های علمی و ورزشی کشور افتتاح و در معرض دید قرار گرفته است.

 

ساختمان موزه فرش:

بمنظور ارائه گنجینه ارزشمند فرش های اهدایی و یا تامینی آستان قدس، ساختمان جدیدی در 3 طبقه و در سال 1390 به بهره برداری رسید. در طبقه منهای یک: قالی های دوره صفوی و قالی های بزرگ نمایش داده می شود. در طبقه همکف: قالی های بافت مناطق مرکزی و شرقی کشور و قالی های پرده ای ارائه شده است. در طبقه اول: قالی های بافت مناطق غرب و شمال غرب کشور، قالیچه های بافت ایلات و عشایر در معرض نمایش قرار گرفته است.

 

ساختمان موزه قران و نفائس:

نخستین موزه قران جهان توسط آستان قدس در سال 1364 و در ساختمانی به مساحت 1000 متر مربع گشایش یافت. این گنجینه شامل بخش های ذیل الذکر بوده و از نظر تعداد، بزرگترین مجموعه نسخ خطی را در اختیار دارد.

 
موزه های کتب خطی آستان قدس رضوی
موزه های کتب خطی آستان قدس رضوی

1- قران های خطی از قرن 3 تا 13 هجری قمری 2- مجموعه مرقعات (خوشنویسی، نقاشی) از دوران صفویه تا عصر حاضر 3- مجموعه هایی با جلد لاکی روغنی، نقاشیهای تذهیب و خوشنوسیس هنرمندان 4- نسخ قران منسوب به دست خط ائمه اطهار بر روی پوست 5- نسخ قرانی تاریخی به دست خط اساتید بزرگ 6- آثار اهدائی آیت الله خامنه ای شامل 2000 شیء و حدود 7000 نسخه کتاب های خطی 7- آثار اهدائی استاد فرشچیان شامل 15 تابلوی نقاشی نفیس بعلاوه تابلو مینیاتور خمسه آل طیبه مربوط به اجداد آن استاد. 8- ابزار کتابت و مرقعات

 

موزه حمام مهدی قلی بیک

این بنا شامل بخش های سربینه، میان در، گرمخانه، خزینه، استخر آب سرد، آتش خانه به مساحت 1875 متر مربع بعنوان یکی از بزرگترین حمام های عمومی کشور در سال 997 خورشیدی توسط مهدی قلی بیک (میر آخور شاه عباس) جهت تطهیر و استحمام زوار حرم مطهر رضوی وقف و تا سال 1368 مورد استفاده عموم مردم بوده است. بنای مذکور پس از سال 1368 متروکه گردید لیکن به جهت اهمیت تاریخی و فرهنگی آن در سال 1376 در فهرست بناهای تاریخی کشور قرار گرفت. زیباترین بخش این حمام سربینه (رخت کن) آن است که با 8 ستون سنگی، گنبدی بر فراز ستون ها و 3 غرفه برای پوشیدن و قرار دادن لباسهای مردم عادی و 1 شاه نشین برای اشراف با کاشیهای رنگی و نقاشی های زیبا تزئین شده است. این اثر ارزشمند تاریخی در سال 1385 بعنوان موزه مردم شناسی تجهیز و در معرض دید علاقمندان قرار گرفت. آثار در معرض نمایش شامل: پوشاک سنتی اقوام مختلف، منسوجات حمام، لواز حمام، لوازم آرایش، ظروف فلزی و تابلوهای نقاشی به سبک قهوه خانه ای می باشد.