آرامگاه نادر

زندگینامه نادر شاه:
در زمان شاه اسماعیل صفوی ۶ ایل بزرگ از آناتولی عثمانی به ایران آمده و پایه های سلسله صفوی را بنا نهادند. یکی از این ایل ها افشار بود که بعدها به ۲ شاخه قاسملو و قرخلو تقسیم گردید.
شاه اسماعیل طایفه قرخلو را از آذربایجان به سمت خراسان کوچاند تا از آنان بعنوان نگهبان و سدی در برابر چپاول و تعدی ازبکان و ترکمنان در شمال شرقی ایران استفاده نماید.
نادر قلی ملقب به طهماسب قلی خان مردی از تبار قرخلو در روز شنبه ۳۰ آبان سال ۱۰۶۷ شمسی در روستای دستجرد درگز بدنیا آمد و در مسیر زندگی برگ دیگری از تاریخ سراسر فراز و نشیب ایران را رقم زد.
در دورانی که صفویان با شورش افغانها از هم پاشیده و کشور مورد تجاوز داخلی و خارجی (عثمانی ها از غرب، روس ها از شمال، اعراب از جنوب و ترکمنان از شرق) قرار گرفته بود او توانست با شجاعت و جنگاوری بعنوان ناجی، کشور سراسر آشوب و متزلزل را سر و سامان دهد.

نادر قلی چگونه به پادشاهی رسید؟
در سال ۱۱۰۱ شمسی افغان ها به رهبری محمد افغان از تزلزل پایه های حکومت آگاهی بافته و به پایتخت ایران (اصفهان) حمله وپس از تصرف اصفهان شاه سلطان حسین را به قتل رساندند. فرزند شاه (طهماسب دوم) به قزوین گریخت و خود را پادشاه نامید در حالی که حم نواحی گوناگون حاضر به اطاعات از او نشدند. در این زمان نادر در راستای حراست از کیان کشور و مبارزه با دشمن به شاه طهماسب ملحق و سردار سپاه او شد.
او سپس با ملک محمود سیستانی به جنگ برخواسته و پس از شکست او، حاکمیت شاه طهماسب را در خراسان تثبت نمود. سپس بمنظور ختم غائله افغان ها با اشرف افغان به مبارزه برخواسته و در نهایت اشرف افغان را طی ۳ مرحله جنگ شکست داده و در تعقیب او به افغانستان تاخت و قبابل آن دیار را نیز مطیع خود ساخت. بدین سان پس از ۷ سال شورش، فتنه افغان ها در سال ۱۱۰۸ خورشیدی به پایان رسید.
پس رفع فتنه های داخلی او وارد جنگ با روس ها شد آنان را از شمال ایران بیرون راند سپس عازم غرب ایران شد تا با عثمانی ها که بخشی از خاک ایران را اشغال کرده بودند به مبارزه برخیزد. در همین هنگام متوجه شورشی در شرق شد جنگ با عثمانی ها را رها و روی به خراسان نمود. شاه طهماسب در غیاب نادر، خود به مبارزه با عثمانی ها برخواست اما در جنگ شکست سختی خورده و نهایتاً در معاهده صلحی، ارمنستان و گرجستان را در برابر تبریز به عثمانیان بخشید.
نادر قلی معاهده صلح را بهانه و طهماسب را از سلطنت خلع و فرزند خردسال شاه را (شاه عباس سوم) جانشین نمود. در نهایت در سال ۱۱۱۵ بجهت پیروزی ها و اعتبار بدست آمده، رهبران ایلی و کدخدایان را در دشت مغان جمع کرده و نهایتاً شورای کبیر مغان نادر قلی را بعنوان پادشاه مشروع انتخاب نمودند.
پس از پادشاهی بجهت مزاحمت های افغان ها که از سوی هند حمایت می شدند و در پی چندی مرحله اخطار به پادشاهی هند و عدم توجه به این درخواستها او در سال ۱۱۱۷ به هند لشکرکشی و هندیان را شکست داده و دهلی نو را تصرف کرد.
محمد شاه گورکانی از نادرشاه امان خواست و نادر نیز امان را در ازای کلید خزانه و تاج پادشاهی هند پذیرفت.
نادرشاه در سال ۱۱۲۶ زمانی برای رفع شورشها علیه مالیات به خراسان رفته بود یک از سردارانش بنام علی قلی خان شبانه به چادر وی حمله و او را کشت.

آرامگاه نادر شاه:
نادر شاه در زمان حیات دستور داده بود تا آرامگاه کوچکی برای او در بالا خیابان مشهد بسازند. این آرامگاه در چهارباغ شاهی و روبروی حرم امام رضا (ع) در سال ۱۱۱۲ خورشیدی از خشت و گل ساخته شد. در اواخر دوره قاجار قوام السطنه آرامگاه جدیدی بنا نموده و استخوان های نادر شاه را از تهران به این مقبره منتقل نمودند. در سال ۱۳۳۵ خورشیدی انجمن آثار ملی ایران به منظور گرامیداشت مفاخر تاریخی کشور تصمیم به باز طراحی بنا گرفته و نهایتاً طرح مزبور توسط استاد هوشنگ سیحون در سال ۱۳۴۲ به بهره برداری رسید.

مشخصات آرامگاه:
آرامگاه ابدی نادر شاه در ضلع شمال غربی چهار راه شهدا مشهد مقدس و در زمینی به مساحت ۱۴۴۰۰ متر مربع و در ۴ قسمت شامل باغ، آرامگاه، موزه و کتابخانه ساخته شده است.
ساختمان آرامگاه شامل سکویی ۱۲ پله، مدفن، پوشش خیمه مانند روی مقبره، سکویی مرتفع در مجاور قبر، مجسمه نادر شاه سوار بر اسب می باشد.
مجسمه برنزی نادر نیز در ایتالیا در کارخانه برونی و با نظارت استاد ابوالحسن صدیقی به وزن ۱۴ هزار و ۶۰۰ کیلوگرم صورت گرفته است.
در قسمت فوقانی ورودی آرامگاه و در سمت راست آن نیز لوله توپ برنز یکی از غنائم به جای مانده از دوران مبارزه و پیروزی شاه عباس صفوی علیه تهاجم پرتقالی ها در سال ۱۵۹۱ میلادی در جزیره هرمز، به چشم می خورد.
در قسمت چپ آرامگاه نیز موزه کوچکی بنام موزه نادری با ۲ تالار وجود دارد که در آن ابزار جنگی مختلف و همچنین چند تابلوی نقاشی، بر گرفته از داستانهای مبارزات نادر، در معرض دید بازدید کنندگان و علاقمندان قرار دارد.
در مجموعه باغ نادری همچنین کتابخانه ای با ظرفیت ۱۷ هزار جلد کتاب وجود دارد.
از دیگر بخشهای این مجموعه میتوان به فروشگاه و مقبره محمد تقی خان پسیان اشاره نمود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *